4 Fries Museum Icons Foto Ruben Van Vliet 1 Jpg

Onlangs kwam er in de Verenigde stat­en een onder­zoek uit naar wie er eigen­lijk op een stand­beeld wordt gezet en de con­clusie kan geen verass­ing meer zijn maar is even­goed veron­trustend, Het meren­deel van de man­nen is wit en blank, en de onder­w­er­pen die her­dacht wor­den zijn vooral gere­la­teerd aan geweld en oor­log. De helden’ zijn de over­win­naars, de rijke man­nen met macht en slavenhandelaren.’De cijfers zijn grim­mig maar cru­ci­aal bewi­js voor de con­clusie van de audit: ons huidi­ge mon­u­menten­land­schap’ geeft een ver­keerde voorstelling van onze geschiede­nis.” was dan ook de uitein­delijke con­clusie.

In Ned­er­land zal het niet anders zijn. Ook aan de muren van de musea zien we de portret­ten van rijke witte man­nen, en in dit geval dan vaak naast hun vrouw, als een pronkstuk die mee­doet in het tonen van hun macht en glo­rie. Natas­ja Kens­mil onder­zoekt al jaren­lang het gegeven van macht in haar schilder­i­jen en hoe de geschiede­nis een vals en een­z­i­jdig Beel van de werke­lijkheid geeft. Kens­mil is al jaren geïn­ter­esseerd in de geschiede­nis en met name in de achterkant van de macht, in wat niet wordt getoond, in de vraag ten koste van wie en wat die macht tot stand is gekomen.

Het Fries Muse­um vroeg Natas­ja Kens­mil om een werk te mak­en als aan­vulling op de ten­toon­stelling Icons. Men dacht aan een reflec­tie op een groep­portret waar de stad­houd­er Willem Fred­erik van Nas­sau-Dietz op staat samen met zijn broer en neven en drie bedi­en­den waaron­der één donkere bediende.Daar staan ze dan: de man­nen die het voor het zeggen had­den, een zelfvoldane arro­gante blik en in de com­posi­tie van het schilder­ij lijkt de donkere jon­gen de hond te spiege­len, alle­bei als een attribut­en weergegeven.

Natas­ja Kens­mil dook in de achter­grond van Willem Fred­erik en leerde hem via zijn dag­boeken beter ken­nen. Uitein­delijk besloot Kens­mil een werk te mak­en over zijn vrouw, Alber­tine Agnes, prins­es van Oran­je, gravin van Nas­sau (16341696). Zij ont­popte zich als een sterke vrouw die na de dood van haar man regentes werd namens haar zoon. 

Hoe tonen de regen­ten zich aan ons? Een paar jaar na het over­li­j­den van de haar man liet zijn weduwe Alber­tine Agnes zich met haar gezin portret­teren. Zij regeerde op dat moment namens haar zoon, die naast haar staat. Zijn oud­ere zus­je Amalia steekt een tak­je Oran­je­bloe­sem naar voren om te benadrukken, dat Alber­tine Agnes een Oran­je is. Het blote kind­je is Sophia, die al overleden maar er toch nog bijhoort. Dit portret van Abra­ham van der Tem­pel, 1668 en is zoet en beminnelijk en toont hun macht en rijk­dom. En dat is pre­cies hoe de beel­te­nis van regen­ten in ons col­lec­tieve geheugen leeft. Maar hoe kwa­men ze aan hun rijk­dom­men? Hoe geweld­dadig was hun macht?

Het beeld dat wij hebben van regen­ten en regentessen en dat is opges­la­gen in ons col­lec­tieve geheugen is zo een­z­i­jdig, het laat alti­jd de kant van de macht zien’, zegt Kens­mil. ik wil dat beeld verni­eti­gen, ik ben op zoek naar de dood. Wat brengt mensen er toe andere te hat­en, te verni­eti­gen? Wat doet macht? Het portret is een heden­daags antwo­ord op de adel­lijke pronkportret­ten in de col­lec­tie van het muse­um en weer­spiegelt de tegen­stri­jdighe­den van die tijd.’ 

Kens­mil zet er een duis­ter, druipend portret tegen­over dat de bevrag­ing van de macht in zich draagt.

Koorddanser tussen de bergtoppen, recensie expo van Taus Makhacheva in het Fries Museum

lees meer

Beestenboel, Dirk van Ginkel in de Leeuwarder Courant over de expositie van Afra Eisma

lees meer

Recensie van de expositie van Taus Makhacheva in de Leeuwarder Courant, door Gitte Brugman

lees meer

Artic Fever / Poolkoorts

lees meer

recensie Other.Worldy **** in de Volkskrant door Anna van Leeuwen

lees meer

The making-of van de expositie Other.Worldy in het Fries Museum

lees meer

Introductie van de tentoonstelling Other.Worldy

lees meer