Fries Museum, Leeuwarden
juni 2021 — maart 2022

Het Fries Muse­um pre­sen­teert t/​m 6 maart 2022 Taus Makhache­va: It’s pos­si­ble to raise the ceil­ing a bit. In objecten, films en instal­laties reflecteert Makhache­va (Mosk­ou, 1983) op rit­ue­len, vierin­gen en het onge­wone in het alledaagse, met speelse en humoris­tis­che onder­to­nen. Vri­jwel alle werken zijn voor het eerst in Ned­er­land te zien. De uit­ge­brei­de solo­ten­toon­stelling, gecureerd door Hanne Hage­naars, verkent de tra­di­ties van geschied­schri­jv­ing en heersende cul­turele conventies.

Op 19 jan­u­ari 1784 stortte de het­elucht­bal­lon Le Fles­selles’ neer in Lyon tij­dens zijn eerste en enige vlucht. Het inspireerde kun­ste­naar Taus Makhache­va tot het creëren van een metaforische repli­ca’, samen met stu­den­ten van de Lycée La Mar­tinière Diderot, een bij­zon­dere school die aan­dacht voor tech­niek com­bi­neert met vri­jheid en pio­nieren.
Met de ver­wi­jz­ing naar de hoe­pel­rok bekri­tiseert ze de rigide struc­turen die als een instru­ment van onder­drukking wer­den gezien maar miss­chien gaf die sti­jve wijde rok ook wel bescherming als een soort privéruimte. Zo vertelt de bal­lon vol­gens haar in naais­teken een geschiede­nis van tech­nolo­gie en mode, van gereed­schap­pen en lichamen.’

De kunst­wereld stelt soms onmo­gelijke eisen aan de kun­ste­naar waar­bij het werk bij de con­sument in de smaak moet vallen om zo een zekere naams­bek­end­heid op te bouwen die het mogelijk maakt om in alle vri­jheid grote pro­jecten te bedenken waarin de ver­beeld­ing zegeviert maar vaak zon­der mark­t­po­ten­tieel. Deze Ringroad raakt aan het man­nen-ego met zijn voorkeur voor snelle dure auto’s. Mack­hacha­va biedt de per­fecte dubbele snel­weg om die fan­tasie uit te lev­en: een ges­loten cir­cuit ron­dom een berg. Wie het mod­el in marmer wil hebben, die kan het cadeau kri­j­gen, maar ver­plicht zich om de weg in weke­lijkheid uit te voeren op de aangegeven coor­di­nat­en: 42.5247222°, 46.8905556°.
Ringroad gaat om een uitwissel­ing van macht en ver­beeld­ing via een begeer­lijk klassiek marmeren sculptuur.

Deze 19de-eeuwse, Rus­sis­che ansichtkaarten pre­sen­teren de bewon­ers van de Kauka­sus als een vreemd en exo­tisch volk­je. De ruwe indel­ing in types heeft met de werke­lijkheid weinig te mak­en: ze tonen vooral foto­ge­nieke’ groepen uit ver­schil­lende stam­men, nation­aliteit­en, fam­i­lies of beroepen.
Deze exo­tis­er­ing is type­r­end voor de gepop­u­lariseerde etno­grafie’ van het 19de-eeuwse Rus­sis­che Rijk. Veelzeggend zijn de onder­schriften in het Rus­sisch en Frans, de taal van de elites van die tijd.
Het werk reflecteert op de con­struc­tie van De Ander’ en de veran­der­lijke type­r­ing van de Kauka­sus. Voor Makhache­va is de verza­mel­ing boven­di­en een manier om een natu­urlijk of door de Staat geregis­seerd ver­geten” te door­gron­den, te delen, te bedis­cus­siëren en tegen te gaan.’

The Unbound Col­lec­tion toont de kalei­do­scopis­che Kauka­sus als een veran­der­lijke wereld van worste­laars en win­naars. Een regio van echte man­nen’, bedreven in soms pot­sier­lijke rit­ue­len als de sand­wich’ en het breken van oren. Waar men behendig is in het omzeilen van de regels, cre­atief in het tonen van wel­vaart en flex­i­bel in het inli­jven van vreemde cul­turele ver­schi­jnse­len. En bove­nal: ver­scheurd is tussen moder­niteit en tra­di­tie.
(The Unbound is een informeel netwerk van schri­jvers, kun­ste­naars, sce­nar­ioschri­jvers, ontwer­pers, his­tori­ci, musi­ci, cura­toren en wel­wil­lende ama­teurs uit de Kauka­sus die graag tijd best­e­den aan iets van artistiek en antropol­o­gisch belang.)

Chari­vari
Hooggeëerd pub­liek! Welkom bij onze feestelijke cir­cusvoorstelling, spe­ci­aal voor u ver­toond door een scala onnavol­gbare arti­esten!’
In deze mul­ti­dis­ci­plinaire instal­latie ont­moet je grootse, uit­ge­beende sculp­turen, extrav­a­gante maar onprak­tis­che kos­tu­ums en absur­dis­tis­che cir­cusver­halen. Samen vor­men ze een werve­lend com­men­taar op het maar al te echte cir­cus van het heden­daagse lev­en.
Chari­vari verkent de rijke cir­custra­di­tie van de (voor­ma­lige) Sov­je­tu­nie. In de Sov­jet­ti­jd gold het cir­cus als een onge­cen­sureerde vri­j­plaats, dat zich vri­jwel aan de con­t­role van het sov­je­tregime ont­trok. Ondanks zijn sta­tus van main­stream enter­tain­ment, wer­den in het cir­cus met beeld en beweg­ing de meest gedurfde uit­sprak­en gedaan.
Makhache­va gebruikt het cir­cus als metafoor en ves­tigt de aan­dacht op de con­tin­ue span­ning tussen tra­di­tie, moder­niteit en cul­turele eigen­heid in de Kauka­sus: van de over­gang tussen Sov­jet- en post-Sov­jet­ti­jd richt­ing de post-post-Sov­jet­toekomst. Daarmee is Chari­vari zow­el een karkas van het cir­cusverleden als een sug­gestie voor een denkbeeldige toekomst.
*Chari­vari
De term chari­vari’ ver­wi­jst naar de open­ings­act van het cir­cus. Clowns, acro­bat­en en andere arti­esten – solo of in een groep – betre­den gelijk­ti­jdig de piste om hun kun­sten te ver­to­nen. Bij elke act ver­snelt het ritme en neemt de tech­nis­che com­plex­iteit toe, tot de piste uitein­delijk gevuld is met zwevende en salto’s mak­ende figuren.