Img 7322

Planten com­mu­niceren op hun eigen manier, soms door geur, soms door gif af te schei­den. En wten­schap­pelijk onder­zoek liet zien dat planten con­stant kleine elek­trische sig­nalen afgeven. Zo is er een con­tin­ue uitwissel­ing met de omgev­ing. Als mensen tegen planten gaan prat­en, gewoon met woor­den, gedi­jen die planten extra goed. Op inter­net kwam ik een film van Ikea tegen over het project Bul­ly a plant’. Een plant die voort­durend gepest werd zag er na 30 dagen beduidend treuriger uit dan een plant die steeds lief werd toege­spro­ken. Wat je zegt maakt dus ook ver­schil.

Prat­en tegen planten. Het is opval­lend hoe bin­nen de kun­st de plant een grote rol kri­jgt in het opnieuw definiëren van de ver­houd­ing tussen de mens en zijn omgev­ing. De vraag is natu­urlijk of wij boven de planten­wereld staan en de natu­ur goed moeten beheren of dat we gewoon onderdeel zijn van de natu­urlijke wereld. Melanie Bona­jo maak­te een prachtig foto­boek, gedrukt op kran­ten­pa­pi­er, waarin ze liet zien dat de mens niet van de apen afs­tamt maar van planten. Dat was voor mij een eerste eye open­er. In mijn mail vond ik de uitn­odig­ing voor een biën­nale in War­saw: Flo­raphia, Rev­o­lu­tion of plants (25 okt- 29 dec.) De vervreemd­ing van de natu­ur zorgt ervoor dat mensen zich graag omgeven met planten: de inter­esse in de gedo­mes­ticeerde natu­urlijke wereld groeit. De plant biedt troost en kalmeert, en in deze hec­tis­che tij­den is het goed om je te omgeven met planten. Met groen om ons heen voe­len we ons beter. Maar is de plant slechts een wezen dat ons humeur kan ver­beteren, née vol­gens deze ten­toon­stelling niet. De exposi­tie wil het eman­ci­pa­torische poten­tieel van de planten onthullen dat zelfs kan lei­den tot sociale trans­for­matie. Planten behoren niet langer tot de laag­ste posi­tie in de hiërar­chie van wezens, de kun­ste­naars in Flo­raphia gaan uit van een visie van een fun­da­mentele con­tin­uïteit tussen mensen en planten, waar­van de laat­ste — dynamisch, ade­men en groeien — begiftigd zijn met inten­tion­aliteit en zelfs geheugen. Religieuze of sja­man­is­tis­che over­tuigin­gen gaan hand in hand met de ont­dekkin­gen van de mod­erne weten­schap Dat maakt nieuwsgierig. 



In de galerie van Mar­tin van Zomeren staat een grote tafel met planten van kun­ste­naar Oscar Abra­ham Pabón. Hij las zijn kamer­planten hardop voor uit tek­sten van taal­filosoof Lud­wig Wittgen­stein. Als je een tekst hardop voor­leest dringt de inhoud beter tot je door dan als je gewoon leest. (kun­ste­naar Job Koelewi­jn begint iedere dag met 45 minuten hardop lezen) Maar het voor­lezen veran­derde langza­am in een hardop je hart uit­storten’ bij de planten. Dat lijkt me een veilige en gezonde uit­laatk­lep. Ze vertellen het niet door en wie kan er nu zo goed luis­teren als een plant? De groene wezens wer­den zijn biecht­vad­er, gesprekspart­ner én zuurstoflever­anci­er’*. Tussen de planten zijn nu buis­jes in aller­lei kleuren beves­tigd die het pub­liek willen ver­lei­den tot inter­ac­tie met de planten. Je mag lied­jes voor ze zin­gen, ze toe­spreken maar liev­er geen negatieve din­gen. Ron­dom de planten hangen prachtige occult aan­doende sculp­turen van bak­steen met soms goud­verf erop en soms glazu­ur. Prachtige ver­sim­pelde geometrische vor­men. Nog een week te zien.

*Lees ook de recen­sie van Lucette ter Borg: https://​www​.nrc​.nl/​n​i​e​u​w​s​/​2019​/​09​/​17​/​w​i​t​t​g​e​n​s​t​e​i​n​-​v​o​o​r​l​e​z​e​n​-​a​a​n​-​k​a​m​e​r​p​l​a​n​t​e​n​-​a​3973615)