Vfw 19 1
Doaa Badran, Barren, 2018
Doaa Badran, Umbilical Chord, 2018

In de Al-Markaz gallery in Oost Jeruza­lem wor­den we rondgeleid door directeur Han­na Qub­ty die Ara­bisch en Chris­ten is. Jonge vrouwen bezig met de opbouw van een exposi­tie in een van de ruimten. Qub­ty waarschuwt ons dat het gevoelig mate­ri­aal is: er zullen body parts’ te zien zijn. In een wijk waar de Ara­bis­che vrouwen van top tot teen bedekt zijn denk je al snel aan een bloot been, een schoud­er of een onbe­dekt hoofd, maar toen we alvast een kijk­je mocht­en nemen bleken het vooral vagina’s te zijn . Er wordt nog hard gew­erkt. Doaa Bad­ran verft haar eigen ver­sie van de Venus van Wille­dorf knal­roze, in het mid­den van de buik is een vagi­na gevor­md, wit geschilderd en met spijk­ert­jes gevuld. Deze mythis­che roze vrouw is een eigen­ti­jds vrucht­baarhei­ds­beeld. Een navel­streng van staal­wol en een witte boon die wordt ges­plitst door een met­al­en vork zijn ook niet mis te ver­stane werken over het moederschap.

Rahmi Hamzi, Misbaha 1, 2018

Op de vlo­er ligt een forse ket­ting van Rah­mi Hamzi. met witte keramieken kralen waarop een vul­va naar buiten lispelt, een ver­wi­jz­ing naar de islami­tis­che gebedss­no­er, de tas­bih. Aan de muur hangt nog zo’n zo’n sno­er maar dan uit­gevo­erd in nege­nen­negentig borsten in de plaats van de con­ven­tionele kralen en met een witte lelie in het mid­den. Door de onverwacht expli­ci­ete beelden komen er asso­ci­aties op met fem­i­nis­tis­che jaren uit de jaren 60 en 70 in Europa en Ameri­ka toen kunst­werken met men­stru­atiebloed, borsten, vulva’s en tam­pons stelling namen tegen de man­nelijke norm. To peel away the for­mal pro­hi­bi­tions to my own con­tent’, zoals Judy Chica­go het for­muleerde. Het idee dat vrouwen een andere blik op de wereld zouden hebben werd ron­duit belache­lijk gevon­den.
Maar zijn die asso­ci­aties wel terecht want dit is een andere tijd en een andere plaats op de wereld.

Rahmi Hamzi, Misbaha 2, 2018

Yara Kassem Maha­je­na mailt me dat de term Ara­bisch vanu­it haar gezicht­spunt prob­lema­tisch is omdat het alle Ara­bis­che vrouwen over een kam lijkt te scheren ter­wi­jl de posi­tie van vrouwen in Sau­di Ara­bië wezen­lijk anders dan die van de vrouwen in Libanon. Point tak­en.
From my posi­tion, I see that Arab women in my com­mu­ni­ty have been treat­ed poor­ly but over the past few years, glob­al­iza­tion has allowed women sup­port­ing orga­ni­za­tions to grew and spread into these com­mu­ni­ties and with that, a more mod­ern per­spec­tive on women’s rights flour­ished around me. Regard­less of that, the occu­pa­tion has been enforc­ing the oppo­site effect in people’s ide­olo­gies; the sys­tem­at­ic oppres­sion caused by the occu­pa­tion yields a social­ly and eco­nom­i­cal­ly cor­rupt­ed com­mu­ni­ty which results in dis­re­gard to women’s progress in pur­su­ing their rights.’
De exposi­tie heet Vow dat zow­el gelofte als belofte betekent en deze jonge vrouwen nemen de vrouwelijke godin­nen als voor­beeld die veron­der­stelde man­nelijke eigen­schap­pen als kracht en ambitie com­bineren met schep­pen, vrucht­baarheid en het moed­er­schap. Com­plex links between prac­tice and faith, reli­gion and myth, wom­an­hood and domes­tic­i­ty are exam­ined.’ staat er in een begelei­dende tekst.*

Suma Kaedan, Holy Thorns, 2018

De kralen­s­no­eren van Rah­mi Hamzi breken de taboes bin­nen de religie open. De matras in het werk van Suma Kaedan is bedekt met Mari­adis­tels. Ter­wi­jl Maria Jezus de borst gaf, viel een deel van haar melk op de dis­tel aan haar voeten en vor­mde de witte vlek op de bladeren van de plant. De intimiteit van het bed is alleen via het onge­mak van de dis­tels te bereiken.

Yaara Qassem Mahajena, Offering to the Gods, 2019

Tij­dens de open­ing deed Maha­je­na de per­for­mance Offer­ing to the Gods, een kookper­for­mance waar­bij oude magis­che spreuken wer­den opgezegd om de vrucht­baarheid te eren. Ook hoor je het reciteren van een gebed uit vroeger tij­den dat werd uit­ge­spro­ken vóór de sek­suele daad.
De con­text van het werk is die van de religie die vrouwen zo veel beperkin­gen oplegt. Door vrouwelijke goden als voor­beeld te nemen (Innana, Asher­ah, Astarte, Anat, Ishtar, Sekhmet, Deme­ter and Isis) plaat­sen ze zich in de lijn van hun geschiede­nis. Anat is bijvoor­beeld de godin van de Kanaäni­eten die leef­den in het gebied waar nu Israel en de Palesti­jnse gebieden zich bevin­den. Zij was een gewel­dadi­ge oor­logs­godin maar ook de godin van sek­su­aliteit en vrucht­baarheid.
Maha­je­na: my fam­i­ly is rather sec­u­lar in com­par­i­son to my soci­ety which has a very clear influ­ence on my fair­ly rad­i­cal art­works. That is rep­re­sent­ed in my abil­i­ty to use ele­ments that can be found in reli­gions, manip­u­late them, and crit­i­cize them with­out fear­ing a push back from my fam­i­ly, my fam­i­ly even tends to be sup­port­ive of such works and usu­al­ly, that starts a heat­ed dis­cus­sion on our din­ner table.’

Zij spreekt ook over de noodza­ak van sis­ter­hood en het creëren van een vrouwen com­mu­ni­ty om elka­ar te ste­unen (maar niet om zich te isoleren).Deze kun­ste­naars willen juist ruimte creëren in de bestaande ver­houdin­gen, bin­nen de religie. Op de open­ing draagt een van hen een sweater met een afbeeld­ing van sneeuwwit­je en de tekst not pois­en­ing’. De ten­toon­stelling is zek­er rad­i­caal, maar de open­ing die we lat­er bezoeken is gewoon gezel­lig, man­nen, vrouwen en fris­drank, er breken geen rellen uit, er is (nog) geen rev­o­lu­tie. Maar er is een wel een vooruit­strevende stap gezet, dankz­ij deze dap­pere vrouwen.

Basma Bader, Selfportrait, 2018

Op de uni­ver­siteit in Haifa raak ik in gesprek met de stu­dente Bas­ma Bad­er, zij woont met haar oud­ers in een Ara­bisch dorp, haar bei­de oud­ers zijn druzen. Onze posi­tie niet zo ver­schil­lend is van moslimvrouwen al hebben we ver­schil­lende tra­di­ties en over­tuigin­gen.’ Als Ara­bis­che vrouw voelt ze de con­ser­vatieve realiteit maar ziet tegelijk­er­ti­jd dat die beperkin­gen haar juist motiv­eren om uit­ge­spro­ken kun­st te mak­en. Your own issues will always be the best resource to make unique, indi­vid­ual art.’
Ze vertelt me over een zelf­portret: haar eigen gewicht van 43 kilo in kip­pen­resten en kip­pen­poten als een berg op een sokkel. De nagels van de kip­pen­poten had ze net­jes rood gelakt en tussen de poten waren een paar kip­pen­harten gestopt. Dat is wel even een state­ment. Hoe meer lichamelijk wil je het hebben? Niet heel smake­lijk maar wel een werk als een boe­merang.
In this art­work I’m try­ing to ask ques­tions about sex­u­al­i­ty, gen­der, and the abject. Dur­ing my study years I real­ized that all my deci­sions and choic­es are all around hav­ing a vagi­na and being a woman.’
Sex­u­al­i­ty is a top­ic that is hard to talk about. On the one hand it is some­thing to feel sexy, to feel our pas­sion and our body in our dai­ly live. On the oth­er hand we are being told that our body­parts are dis­gust­ing. Woman have to be clean, hav­ing your peri­od is dirty, we are told how we should behave. Here, at the uni­ver­si­ty, we square them, we want to feel and show that we are beau­ti­ful, that brightness.’

Ook Bas­ma maakt vagi­na­vor­men maar niet zo maar van keramiek. Ze heeft vagina’s hakt in de ste­nen van het dorp waar haar oud­ers uit zijn ver­dreven.
Nu is ze bezig met de voor­berei­d­ing van een per­for­mance waar­voor ze op zoek is naar vrouwen die pre­cies op haar lijken. Ze wil een vervreem­dende ervar­ing creëren door het pub­liek uit te nodi­gen naar een galerie te komen en dat daar ver­schil­lende kopieën van één vrouw rond­lopen. Om welke vrouw gaat het hier eigen­lijk? Het herin­nert aan de film The Step­ford Wifes, door­dat de rollen van vrouwen zo stereo­type zijn kun­nen ze zon­der prob­le­men wor­den ver­van­gen door surrogaten.

Basma Bader

Haar oud­ers weten van haar werken. Née, die hebben daar geen prob­le­men mee. Ze ste­unen haar. Ze vertelt dat haar moed­er dia­betes heeft en door de ziek­te dikke benen heeft gekre­gen. Toch staat ze alti­jd op om het ont­bi­jt voor haar kinderen te mak­en, om hun lunch­pakket mee te geven. Bas­ma heeft een been van brood voor haar moed­er gemaakt. Ze liet haar moed­er een foto van haar sculp­tu­ur zien en I could feel how hap­py she was.’
In the end, the best thing that par­ents want to their kids is to suc­ceed and be hap­py. For sure they are also expe­ri­enc­ing peer pres­sure and its all about how to han­dle it with­out being hurt. To be hon­est, I have some art­works that they don’t know about their exis­tence even I can’t expose it to the open audi­ence at the present time, because of nei­ther, I can’t guess what they will inter­act to the work nor I can’t pay the cost of the social price.’

Lanny Omri
Lanny Omri

Op de uni­ver­siteit zie ik ook de prachtige sculp­turen van Lan­ny Omri, gemaakt van kar­ton­nen dozen en gips.

* https://www.idris.space