Img 0331

Op bezoek bij kun­ste­naar Ella Lit­twitz wor­den we al snel onderge­dom­peld in de ver­halen waarmee haar werken ver­bon­den zijn. Ze laat een sculp­tu­ur zien die bestaat uit een patroon van opengevouwen kapotte voet­ballen. Seam ReZone is de titel. Van 1948 tot 1967 werd de stad Jeruza­lem vrij willekeurig in twee stukken opgedeeld door de 9 kilo­me­ter lange groene lijn’. Het oost­elijk deel kwam onder het beheer van Jor­danië en west Jeruza­lem was voor de staat Israel. De oude stad viel onder het Jor­daanse bewind. Het ver­haal doet de ronde dat de lij­nen gebaseerd waren op met dik pot­lood getek­ende lij­nen op een kaart en dat daarom de lij­nen soms nogal gril­lig of willekeurig door de stad liepen. Tussen de twee gren­zen ontstond een gevaar­lijk nie­mand­s­land. Het voet­balveld­je van een Ara­bis­che school lag tegen de grens aan en iedere bal die over de lijn werd geschoten verd­ween voor­goed. In 1965 vroeg de UN aan Israel om de voet­ballen te verza­me­len die in het nie­mand­s­land terecht waren gekomen en deze terug te geven aan de kinderen, als ker­st­geschenk. Omdat er mij­nen lagen in dit gebied kreeg de Israëlis­che offici­er die dit als taak had gekre­gen nauwkeurige instruc­ties, nu naar links, nu naar rechts. Hij verza­melde 28 voet­ballen.
Ref­er­erend aan dit ver­haal en aan de voort­durende stri­jd om de gren­zen maak­te Lit­twitz de sculp­tu­ur Seam ReZone The pat­tern is ran­dom and func­tion for me as a rhi­zome. The title refers both to the rhi­zomat­ic idea and to the seam zone.’ schri­jft ze me als verk­lar­ing voor de titel.

Sticky mud, 2015 (bronze)

Haar ate­lier lijkt wel wat op het lab­o­ra­to­ri­um van een botanist. Ze raak­te geïn­spireerd door het boek The weeds of Pales­tine and their con­trol, dat in 1941 werd gepub­liceerd door Dr. M. Zohary in Tel Aviv, dus nog voor de staat Israel werd ges­ticht. I was intrigued by the def­i­n­i­tion of what is con­sid­ered a weed and the way it maps a por­trait of a place by deter­min­ing what should stay and what should leave.’ vertelt ze in een inter­view met Mar­ta Bausells *
The more I delved into the world of the botan­i­cal, the more sur­pris­ing the socio-polit­i­cal par­al­lels became in terms of ter­mi­nolo­gies and behaviours.’

Lit­twitz laat ons de bor­du­ur­w­erken zien die ze maak­te in samen­werk­ing met Palesti­jnse vrouwen uit het dorp Arra­ba en die betrokken zijn bij de non prof­it organ­isatie Afnan el Galil. Het Ara­bis­che dorp ligt dicht bij een beroemd wan­del­pad dat langs de ruïnes van oude molens voert. Deze overbli­jf­se­len van 17 meel- en wol­molens herin­neren aan de lange geschiede­nis van migratie in dit gebied door zow­el joden als moslims zoals bijvoor­beeld in de peri­ode van het het Ottomaanse Rijk. De molens waren in han­den van Ara­bis­che fam­i­lies tot hun depor­tatie in 1948. Nu restau­reert de Israel Antiq­ui­ties Author­i­ty de restanten als kost­bare onderdeel van het wan­del­pad.
Littwitz’s instal­latie Itchy Shar­qiya (201617) bestaat uit 17 gebor­du­urde plat­te­gron­den op basis van de tekenin­gen van de Israel Antiq­ui­ties Author­i­ty. Litwitz tekent de archi­tec­tonis­che con­touren op een stuk stof dat ze ver­vol­gens aan de Palesti­jnse vrouwen geeft. Zij ver­tal­en de lij­nen met gek­leurde draden in de tra­di­tionele Palesti­jnse bor­du­ur­taal en soms kri­jgt een lijn de vorm van een plant, bloe­men en vogels ver­schi­j­nen, nationale vlaggen en dec­o­ratieve patro­nen. Het resul­taat is een hybride taal van tra­di­ties, invloe­den en uitwisseling.

De titel Moon in the Ramal­lah region and Star in the Hebron region van een van deze werken ver­wi­jst naar een spec­i­fiek borduurpatroon.’In the past, one could dis­tin­guish by the embroi­deries on the tra­di­tion­al dress­es between the geo­graph­ic regions of the women who wear it. You could also find oth­er infor­ma­tion there, like if the woman is married/​single/​widow and what is her socioe­co­nom­ic status.’

Al die ver­talin­gen, van de ste­nen ruïnes naar de lij­nen van de plat­te­gron­den van de archi­tec­tu­ur naar het gebied van de kun­st via het bor­duren, vor­men voor de kun­ste­naar de essen­tie. In een cat­a­lo­gustekst plaatst cura­tor Irit Tal het werk in de bredere con­text van Traces of Move­ment.
Oppo­si­tion to the nar­row-mind­ed­ness of nation­al root­ed­ness is man­i­fest­ed in cul­tur­al nomadism and the search for an autonomous way of life freed from the con­straints of the nation-state and its rigid ter­ri­to­r­i­al boundaries.’1
Haar groep­sten­toon­stelling wil het fenomeen van emi­gratie in kaart bren­gen door door de sporen te vol­gen, door map­ping, schema’s en analy­ses, door de werken te verbinden met het lev­en dat alti­jd bestaat uit beweg­ing, trans­for­matie en evo­lu­tie. En ieder werk onder­mi­jnt de lin­eaire een­duidigheid van het nationale ver­haal, elk nation­aal verhaal.

Kun­ste­naar Ella Lit­twitz vergelijkt haar prak­tijk met die van een arche­oloog.
Israel is een plaats met een rijk verleden waarin voort­durende uitwissel­ing: This place was a cross­roads, every­body passed here in a cer­tain moment and left some­thing behind, if you dig deep enough in every ran­dom spot you will prob­a­bly find some­thing which will be impor­tant to some­one. I worked with arche­ol­o­gy both in Israel and in Berlin. I find many sim­i­lar­i­ties between the ques­tions I’m ask­ing and those the arche­ol­o­gists ask, although the prac­tice and the aims are dif­fer­ent.
Tegelijk ziet ze noemt ze zichzelf een archival artist en het archiv­erende aspect beschouwt dat ook als kern van haar werk.
Ze gebruikt een quote van kun­st­criti­cus Hal Foster’s essay om dat te ver­duidelijken: to make his­tor­i­cal infor­ma­tion, often lost or dis­played, phys­i­cal­ly present. To this end [archival artists] elab­o­rate on the found image, object and text, and favour the instal­la­tion for­mat.’

Voor Lit­twitz is het belan­grijk is om te onder­zoeken, te analy­seren en een beeldend werk te mak­en zon­der er direct een con­clusie aan te verbinden. Vanu­it haar inter­na­tionale ervar­ing is zij in staat om te zien hoe over­al ter wereld de gren­zen dicht gaan, lei­den tot nation­al­isme en ieders vri­jheid om vele manieren bedreigd.


http://​ellalit​twitz​.com
*https://​www​.huck​mag​.com/​a​r​t​-​a​n​d​-​c​u​l​t​u​r​e​/​a​r​t​-​2​/​e​l​l​a​-​l​i​t​t​witz/
**Irit Tal, Traces of Movement